Anasayfa Bölümler Alıntı Yazılar İmam Gazali Allah’tan Başkasını Dost Edinmek (Sayı 17)

İmam Gazali Allah’tan Başkasını Dost Edinmek (Sayı 17)

10 dakika ortalama okuma süresi
0
1

Yüce Allah (c.c.) buyuruyor:

De ki: “Zalimlere meyletmeyiniz ki, cehennemi boylamayasınız. Zaten Allah’tan başka yardımcılarınız yoktur. Sonra O’ndan yardım göremezsiniz.”1

Bir tefsir âlimi yukarıdaki ayet hakkında şunları ifade eder: “Bütün dil âlimleri ayette gecen ‘Ruk’un’ kelimesinin azlık – çokluk farkı söz konusu olmaksızın kayıtsız şartsız olarak ‘meyil ve sığınma’ manasına geldiğinde görüş birliği içindedirler.”

Abdurrahman Zeyd’e göre buradaki Ruk’un ‘yardakçılık manasındadır. Bu da zalimlerin küfrüne karşı ses çıkarmamaktır’ der.

İkrime (r.a.) ise “Onlara meyil göstermeyin” yasağının ‘Onlar ile hiç bir şekilde işbirliği yapmayınız’ demek olduğunu belirtir.

Anlaşılıyor ki ayetle umumî olarak müşriklerle, fasık Müslümanlara meyil etmek yasaklanmıştır.

Nişabûrî tefsirinde der ki: “Muhakkikler bu ayette yasaklanan ‘meyil gösterme’ nin zalimlerin tutumundan memnun olma, onların yolunu başkalarına karşı övmek ve güzel göstermek ve onların herhangi bir haksız davranışına ortak olmak” demek olduğunu belirtiyorlar. Bu görüşü ileri sürenlere göre, herhangi bir zararı önlemek üzere veya geçici de olsa belirli bir yarar sağlamak amacı ile zalim yetkililere başvurmak ayette yasaklanan ‘meyil göstermek’ mefhumuna girmez.

Nişabûrî diyor ki: “Bence bu görüş, yasama ve ruhsat yoludur, zalimlerin hepsi ile uzak kalmak iktiza eder, Allah (c.c.) kuluna kâfi değil midir?”

Ben de derim ki Nişabûrî (r.a.) doğru söylemiştir, zalimlere meyletme maddesini kökünden kesmek evlâdır. Çünkü zalimlere meyletmede nice aldanma ve aldatmalar vardır. Bazı bakımlardan davranışları zulüm sıfatını kazananlara belli belirsiz meyil göstermek, insanı bu şekilde cehennem ateşine yakalanmaya sürüklüyorsa, zulüm ve haksızlığın içine batmış kimselere son derece meyletmek, onların çevresine katılmaya, yardakçıları olmaya can atmak, onlarla samimi ahbaplıklar kurup kötülüklerinde davranış ortaklığına girişmek, verdikleri nişan ve rütbeleri takınmaktan iftihar duymak, onların geçici saltanatının parlaklığına kamaşan gözlerle bakmak, aslında başak tanesinden daha dayanıksız ve sivrisinek kanadından daha güçsüz oldukları halde geçici olarak ellerinde bulunan ihtişama imrenmek, eğer bütün bunlar böylesine yürekten taraftar olmaktan ileri gelmiyorsa, bunlar hakkında ne demeli?

Peygamberimiz (s.a.v) buyuruyor ki:

“İnsan dostunun hâmisidir. Buna göre herkes kimleri dost edindiğine iyi baksın.”

Rivayet olunur ki Peygamberimiz (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:

“İyi bir sohbet arkadaşı misk satıcısı gibidir, sana misk vermese bile üzerine kokusu bulaşır. Kötü bir sohbet arkadaşı körük çekene benzer, tutuşturduğu ateş seni yakmasa bile üzerine dumanı bulaşır.”

Yüce Allah (c.c.) buyuruyor ki:

“Allah’tan başkalarını dost edinenler, ağdan yuva yapan örümcek gibidirler. Oysaki eğer bilseler, hiç şüphesiz örümcek yuvası yuvaların en çürüğüdür.”2

Peygamberimiz (s.a.v.) buyuruyor ki:

“Bir zengine zenginliğinden dolayı saygı gösteren kimse dininin üçte birini kaybetmiştir.”

Peygamberimiz (s.a.v.) buyuruyor ki:

“Fasık övüldüğü zaman Allah (c.c.) gazaba gelir ve bu yüzden arş titrer.” Yüce Allah (c.c.) buyuruyor ki:

“O gün biz herkesi teker teker imamı ile çağırırız. Kitabı sağdan verilenler yok mu? Onlar kitaplarını okurlar ve en ufak bir haksızlığa uğratılmadık larını görürler.”3

Herkesin imamı ile çağrılacağı bildirilen yer, ‘Arasat’ meydanıdır. Tefsir âlimleri ayette ‘herkesin teker teker birlikte çağırılacağını belirttiği ‘imam’ın ne manaya geldiği hakkında farklı görüşler ileri sürüyorlar.

İbni Abbas (r.a.) ile ona katılanların görüşüne göre ayetteki “imam”, içinde herkesin amelleri yazılı bulunan defterdir. Buna göre ayetten maksat herkesin defteri ile birlikte hesaplaşmaya çağrılacağını belirtmektir. Kur’an’ın şu ayeti de bu görüşü desteklemektedir. Yüce Allah (c.c.) söyle buyuruyor:

“Amel defteri sağından verilenlere gelince onlar: ‘İşte defterim, alın okuyun onu’ derler. Buna karşılık defteri soldan verilenlere gelince: ‘Keşke defterim bana verilmeseydi’ derler.” 4

İbni Zeyd (r.a.) der ki: ‘İmam’ gökten indirilen kitaptır. Buna göre insanlar: ‘Ey İncil Ümmeti’, ‘Ey Tevrat Ümmeti’ ve ‘Ey Kur’an Ümmeti’ diye huzura çağırılacaklardır.

Mücahit ve Katade (r.a.)’ye göre “imam” ümmetlerin Peygamberleri demektir. Buna göre: ‘İbrahim (a.s.)’e bağlı olanları getirin’, ‘Musa (a.s.)’ya uyanları getirin’, ‘İsa (a.s.)’ya uyanları getirin’ ve ‘Muhammed (s.a.v.)’e uyanları getirin’ denilecektir.

Hz. Ali (r.a.) buyurur ki: “Bu ayetteki ‘imam’, insan topluluklarının her devirdeki imamı demektir. Buna göre her asrın halkı, emirlerini uygulayıp yasaklarından kaçındıkları önderle huzura çağrılacaklardır.” *

1- Hûd, 113

2- Ankebut, 41

3- İsra, 71

4- Hakka, 19 – 25

*İmam Gazali’nin “Kalplerin Keşfi” kitabından alınmıştır.

Daha Fazla
Yazardan Daha Fazla: Furkan Nesli
Kategoriden Daha Fazla: Alıntı Yazılar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Göz atmak ister misiniz?

89. Sayımız Çıktı

Furkan Nesli Dergisi olarak “#Zulüm Bitene Kadar” kapak konumuzla Eylül sayımızda sizlerle…